Goldman Sachs S&P 500-də 12% enişi AI düzəlişi adlandırır


Xəbər · Bazar 21.11.2026 · 19:36
S&P 500 ardıcıl yeddinci dəfə düşüb və korreksiya zonasına keçib. Goldman Sachs bazarın dibini görmək üçün üç şərt göstərir.
S&P 500 indeksi cümə günü 3.59% düşərək 6,918.45 punktda bağlanıb. Bu, indeksin ardıcıl yeddinci enişidir və 2020-ci ilin fevralından bəri ən uzun itki seriyasıdır. Nasdaq Composite 5.28% ucuzlaşıb və ilin əvvəlindən bəri itkisi 2%-dən çoxdur. Fortune-un yazdığına görə, Goldman Sachs-ın strategları indeksin 6 oktyabrdakı rekorddan 12% aşağıda olduğunu qeyd edir və bazarın dibini elan etməzdən əvvəl görmək istədikləri üç şərti adlandırıb.
Goldman-ın analitiki Snider-in qeydində deyilir ki, satış dalğası «bu həftə AI düzəlişindən daha geniş artım proqnozunun aşağı salınmasına» çevrilib. S&P 500-ün AI şirkətləri çıxılmaqla qalan hissəsi bu həftəyə qədər davamlı qalıb, indi zirvədən 6% aşağıdadır. Goldman-ın AI səhmləri səbəti 6 oktyabrdan bəri 32% düşüb. Son 10 gündə tsiklik səhmlər müdafiə xarakterli səhmlərdən 5 faiz bəndi geri qalıb.
Qeyd cümə günkü satışın tam məlumatlarına düşməzdən əvvəl yazılıb: rəqəmlər 19 noyabra aiddir, hedcinq fondlarının məlumatları da həmin tarixə qədərdir. Ona görə Fortune sual edir ki, cümə günü qeydin axtardığı siqnalı veribmi — vəziyyət məlumatda göstəriləndən də pis ola bilər.
Goldman-ın fikrincə, aşağıdakılardan hər hansı biri dibin və bərpanın əsası ola bilər: AI gəlirlərinə inamı artıran xəbər, Fed-dən yumşaq siqnal və ya investor mövqelərində kəskin azalma.
Birinci şərt — AI gəlirləri — hələ həll olunmayıb. İnvestor Dan Niles CNBC-yə deyib ki, Anthropic ilə OpenAI arasındakı qiymət müharibəsi hər ikisinə ziyan vurur: onların birlikdə rüblük gəlir artımı ikinci rübdə 75%-dən üçüncü rübdə 48%-ə düşüb, birlikdə itkiləri isə $7.9 milyarddan təxminən $8.4 milyarda qalxıb. Reuters Anthropic-in dəyərini son 12 aylıq satışın təxminən 40 misli kimi göstərib. US Bank Asset Management-ın rəhbərlərindən biri deyib ki, bu qiymətləndirmə «illərlə sürətli artımı nəzərdə tutur». Goldman-ın öz proqnozu yazır ki, 2028 və sonrası üçün AI perspektivi «çox qeyri-müəyyəndir».
İkinci şərt Fed-dir. Fyüçerslərə görə, dekabrda faiz artımı ehtimalı təxminən 95%-dir, Fed dekabrın 9-da toplanır. Goldman-ın iqtisadçıları dekabr və mart aylarında artım gözləyir və federal fond dərəcəsinin 4.25%-4.5% zirvəsinə çatacağını yazır. Yumşaq siqnal yaxın vaxtda zəif görünür. Cümə günü investorlar təhlükəsizlik axtardığı üçün dövlət istiqrazları kəskin bahalaşıb, amma bu, Fed-in siyasətini dəyişməsi demək deyil. Philadelphia Fed-in rəhbəri Anna Paulson cümə axşamı deyib ki, inflyasiya çox yüksək olduğu üçün Fed faizləri yenidən artırmalı olacaq. 10 illik xəzinə istiqrazının gəlirliliyi 5%-ə yaxındır.
Üçüncü şərt investor mövqelərinin kəskin azalmasıdır; keçmiş enişlər çox vaxt belə bitib. Goldman-ın qeydinə görə, hedcinq fondları artıq mövqelərini azaldıb, onların xalis kredit rıçaqı 2025-ci ilin aprelindən bəri ən aşağı səviyyədədir. Snider-in ayrı hesabatı yazır ki, hedcinq fondlarının ən populyar uzun mövqeləri AI ticarətində sıxlaşıb və altı ay ərzində S&P 500-dən 14 faiz bəndi geri qalıb — bu, səbətin 20 illik tarixində ən pis dövrlərdən biridir. Qeyd hedcinq fondlarının vəziyyətini «köhnəlmiş və genişlənən» kimi təsvir edir.
Amma Goldman-ın ümumi əhval-ruhiyyə indikatoru hələ orta səviyyədən yuxarıdır. Dördüncü rübdə ABŞ-ın səhm investisiya fondları və birjada satılan fondlarına təxminən $170 milyard daxil olub. Aktiv idarəçilərin xalis səhm fyüçers mövqeləri son 10 ilin 82-ci persentilindədir. Goldman-ın səhm strategları hesablayır ki, AI bumu S&P 500-ün mənfəətini tendensiyadan 25% yuxarı qaldırıb. Goldman Research yazır ki, AI kapital xərcləri bu ilki mənfəət artımının «təxminən yarısını» verib.
Anthropic-in tarixi IPO-su bütün AI ticarəti üçün referendum roluna düşüb. Şirkət anderrayterlərin əlavə pay seçimini işə salmasından sonra $93.5 milyard cəlb edib və SpaceX-in $85.7 milyardlıq nəticəsini üstələyərək tarixin ən böyük IPO-su olub. Səhmlər cümə axşamı 17% qalxıb, cümə günü isə qazancın çoxunu qaytararaq $88.91-də bağlanıb — bu, $83 IPO qiymətindən çox da uzaq deyil. Dakota Wealth-dən Robert Pavlik deyib: «Anthropic nisbətən tez söndü. Məncə, investorlar şirkətin özündə nəyinsə səhv olduğuna inanmırlar… sadəcə bu bazara şübhə ilə yanaşırlar». Səhmləri sabitləşdirməli olan anderrayter Morgan Stanley dəstək mövqeyini bağlayıb.
UBS qeyd edir ki, müzakirə AI investisiyalarının davam edib-etməyəcəyindən gəlir və səhmdar gəliri gətirə biləcəyinə keçib. Capital Economics-in iqtisadçısı yazır ki, digər AI səhmləri düşərkən IPO-nun uğurlu olması göstərir ki, AI ekosisteminin hissələri «artıq vahid kimi hərəkət etmir»: çip istehsalçıları Nvidia, Broadcom, Micron və AMD təxminən 12–14% ucuzlaşıb.
Nvidia cümə günü 14% düşüb — son iki ildə ən pis günü. Həftə ərzində 22.9% itirib, 6 oktyabrdan bəri isə 47.5% düşüb, bazar dəyərindən $2.7 trilyon çıxıb. Reuters xəbər verir ki, SEC şirkətin mühasibat təcrübəsini araşdırır. Jensen Huang noyabrın 12-də baş icraçı direktoru vəzifəsindən istefa verib, maliyyə direktoru Colette Kress müvəqqəti olaraq bu vəzifəni tutur. Wall Street-in «qorxu indikatoru» sayılan VIX 35.89-da bağlanıb — son 19 ayın ən yüksək səviyyəsi.
CFRA Research-dən Arun Sundaram deyib: «Hazırda bu, tam çökmədir». JPMorgan Asset Management-dan David Kelly isə əks fikirdədir: «Bu ölümcül xəstəlik deyil. Qrip belə deyil».
Bazarın gələcəyi ilə bağlı proqnozlar bölünür. Capital Economics daha çox eniş gözləyir. Goldman-ın noyabrın 17-də, enişdən əvvəl yazılmış proqnozu 2027-ci ilin sonuna 8,700 punkt nəzərdə tuturdu. Noyabrın 20-dəki qeyddə isə aralıq təxminən 5,800-dən 8,100-ə qədərdir — bu, investorların mənfəətə yenidən inamından asılıdır. Cümə günkü bağlanışdan bu, təxminən 16% aşağı və 17% yuxarı potensial deməkdir.
1980-ci ildən bəri S&P 500-də 22 korreksiya olub və onlardan sonra indeks növbəti üç ayda orta hesabla 4% qalxıb, 17 halda artım qeydə alınıb. E*Trade-in araşdırması daha az ümidvericidir: 1983-cü ildən bəri indeksin rekorddan 10% və ya daha çox aşağı bağlandığı 14 halın beşi ayı bazarına çevrilib.
Material AZERBUSINESS redaksiyası tərəfindən dünya və yerli bazarları, açıq mənbələri izləməklə hazırlanıb. İnvestisiya məsləhəti deyil. İstifadə şərtləri