“BP”: AÇG-də neft hasilatı əvvəlki illərə nisbətən daha az düşür


Britaniyanın enerji şirkəti “bp” Azərbaycanın ən böyük neft yataqları bloku olan “Azəri-Çıraq-Günəşli”də (AÇG) hasilatın illik azalma tempini 2023-cü ildəki 12%-dən təxminən 3%-ə endirib. Şirkət ilin sonunadək bu göstəricinin daha da yaxşılaşacağını istisna etmir.
Banker.az xəbər verir ki, bunu “bp”nin Xəzər, Mərkəzi Asiya və Türkiyə regionu üzrə vitse-prezidenti Bəxtiyar Aslanbəyli noyabrın 19-da jurnalistlərə bildirib.
Onun sözlərinə görə, nəticə SOCAR ilə birgə həyata keçirilən əməliyyatlarda süni intellekt, geonaviqasiya, üfüqi və çoxquyulu qazma texnologiyalarının tətbiqi hesabına əldə olunub. Aslanbəyli bildirib ki, işlərin həcmi əlavə əməliyyat büdcəsi artırılmadan genişləndirilib.
“bp”nin noyabrın 4-də dərc etdiyi əməliyyat hesabatına əsasən, 2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında AÇG-də gündəlik orta neft hasilatı 320 min barel təşkil edib. Bu, 2025-ci ilin müvafiq dövründə qeydə alınmış 327 min bareldən 2,1% azdır.
Doqquz ayda ümumilikdə 87 milyon barel neft hasil edilib. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 89 milyon barel olmuşdu.
Hasilatın sabitləşdirilməsi istiqamətində qazma işləri də genişləndirilib. İlk doqquz ayda 12 yeni neft hasilatı quyusu qazılıb və tamamlanıb. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici altı idi. Sentyabrın sonunda işlək neft quyularının sayı 145-dən 154-ə yüksəlib.
Eyni zamanda, AÇG üzrə əməliyyat xərcləri illik 3,4% artaraq 401 milyon dollara, əsaslı xərclər isə 19,3% artaraq 1,09 milyard dollara çatıb. Bu göstəricilər layihənin ümumi xərclərini əks etdirir və ayrı-ayrı texnoloji yeniliklərin xərc səmərəliliyindən fərqlənir.
AÇG ölkənin neft hasilatının təxminən 60%-ni təmin edir
Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, Azərbaycanın yanvar–sentyabr aylarında neft və kondensat hasilatı 19,9 milyon ton təşkil edib. Bunun 11,8 milyon tonu AÇG-nin payına düşüb. Beləliklə, yataqlar bloku ölkənin ümumi maye karbohidrogen hasilatının təxminən 59,3%-ni təmin edib.
Həmin dövrdə ölkədən operativ uçota əsasən 15,5 milyon ton neft və kondensat ixrac olunub. AÇG-dəki hasilat həcmi bu ixrac göstəricisinin təxminən 76%-nə ekvivalentdir. Bununla belə, istehsal həcmi faktiki ixracla eyni olmadığından həmin nisbət AÇG-nin ixracdakı dəqiq payını göstərmir.
Dövlət Gömrük Komitəsinin statistikasına əsasən isə yanvar–sentyabrda Azərbaycan 15,83 milyon ton xam neft ixracından 10,1 milyard dollar gəlir əldə edib. İxracın fiziki həcmi illik 6,9% azalsa da, dəyəri 13% artıb. Bu fərq orta ixrac qiymətinin təxminən 21% yüksəlməsi ilə bağlıdır.
Beynəlxalq agentliklər 2027-ci ildə də azalma gözləyir
ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının (EIA) noyabr proqnozuna görə, Azərbaycanda neft və digər maye yanacaqların gündəlik orta hasilatı 2026-cı ildə 550 min barel, 2027-ci ildə isə 530 min barel olacaq. Bu, gələn il hasilatın daha 3,6% azalacağı deməkdir.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) sentyabr proqnozunda isə Azərbaycanın yalnız xam neft hasilatının 2026-cı ildə gündəlik 440 min barel, 2027-ci ildə 430 min barel olacağı gözlənilir. Hər iki qiymətləndirmə ölkə üzrə hasilatın azalmasının hələ başa çatmadığını göstərir.
Beləliklə, AÇG-də azalma tempinin yavaşıması mövcud yataqlardan hasilatın daha uzun müddət saxlanılması baxımından müsbət nəticə olsa da, bu, Azərbaycanın ümumi neft hasilatının artıma keçməsi demək deyil.
“bp”nin son hesabatına əsasən, 2026-cı ilin sentyabr ayının sonunda şirkətdə müddətli müqavilələrlə çalışanlar da daxil olmaqla 2 313 Azərbaycan vətəndaşı işləyib. Bu, ötən ilin eyni dövründəki 2 389 nəfərlə müqayisədə 76 nəfər və ya 3,2% azdır.
