Məleykə Abbaszadə nazirin tabeliyinə keçdi - Münasibətlər necə olacaq?


Məleykə Abbaszadənin Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) İdarə Heyətinin sədri vəzifəsindən azad edilərək Bakı Dövlət Universitetinə (BDU) rektor təyin olunması təhsil idarəçiliyində maraqlı bir dəyişikliyə səbəb olub. Bu təyinat həm də indiyədək fərqli idarəetmə sistemlərində fəaliyyət göstərən iki yüksək vəzifəli şəxsin - elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevlə Məleykə Abbaszadənin institusional münasibətlərində yeni vəziyyət yaradıb.
Xəbər verilir ki, uzun müddətdir təhsil ictimaiyyətində və kuluarlarda Məleykə Abbaszadə ilə Emin Əmrullayev arasında münasibətlərin elə də isti olmadığı barədə söhbətlər dolaşırdı. Bu barədə təsdiqlənmiş məlumat olmasa da, onların təhsil idarəçiliyinə yanaşmalarının və səlahiyyətlərinin fərqli olması diqqət çəkirdi.
Məsələnin maraqlı tərəfi ondan ibarət idi ki, Məleykə Abbaszadə DİM sədri kimi Elm və Təhsil Nazirliyinin birbaşa tabeliyində fəaliyyət göstərmirdi. Onun rəhbərlik etdiyi qurumun hüquqi statusu və idarəetmə mexanizmi nazirlikdən fərqli idi.
DİM sədri nazirə tabe deyildi
2016-cı il 11 aprel tarixli fərmanı ilə yaradılan Dövlət İmtahan Mərkəzi publik hüquqi şəxsdir. Mərkəzin Nizamnaməsində onun fəaliyyətində müstəqil olduğu açıq şəkildə göstərilir.
DİM-in fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı 2024-cü il tarixli fərmanda da qurum rəhbərliyinin Elm və Təhsil Nazirliyi ilə bağlılığı qeyd olunmayıb.
Bütün bunlar isə o demək idi ki, Məleykə Abbaszadə DİM-ə sədrlik etdiyi dövrdə Emin Əmrullayevin rəhbərlik etdiyi nazirliyin tabeliyində olan vəzifəli şəxs deyildi. DİM və Elm və Təhsil Nazirliyi ayrı-ayrı idarəetmə strukturları kimi fəaliyyət göstərirdi.
BDU-da vəziyyət fərqlidir
İndi isə vəziyyət dəyişir.
Bakı Dövlət Universiteti 2017-ci ildə Prezidentin sərəncamı ilə Təhsil Nazirliyinin tabeliyində publik hüquqi şəxs statusuna malik quruma çevrilib. Nazirliyin adı sonradan Elm və Təhsil Nazirliyi olaraq dəyişdirilsə də, universitetin tabelik statusu qüvvədədir.
Elm və Təhsil Nazirliyinin rəsmi internet səhifəsində də BDU nazirliyin tabeliyində olan ali təhsil müəssisələri sırasında göstərilir.
BDU-nun Nizamnaməsi bu münasibətləri daha konkret müəyyənləşdirir. Sənədə əsasən, universitetə münasibətdə təsisçinin bir sıra səlahiyyətlərini Elm və Təhsil Nazirliyi həyata keçirir. Bunlara universitetin inkişaf istiqamətlərinin müəyyən edilməsi, illik maliyyə hesabatlarının təsdiqi, idarəetmə və nəzarət mexanizmləri ilə bağlı səlahiyyətlər daxildir.
Nizamnamənin 6.1-ci bəndinə görə, universitetin fəaliyyətinə nəzarəti Elm və Təhsil Nazirliyi, həmçinin universitetin idarəetmə orqanları həyata keçirir. Nazirlik BDU-da planlı və plandankənar yoxlamalar da apara bilər. Universitetin illik hesabatı da nazirliyə təqdim olunur.
Başqa sözlə, BDU-nun rektoru artıq nazirliyin tabeliyində fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisəsinin rəhbəridir.
Bəs Emin Əmrullayev Məleykə Abbaszadənin birbaşa rəhbəri olacaq?
Burada hüquqi baxımdan mühüm bir nüans var.
BDU-nun Nizamnaməsinin 4.10-cu bəndinə əsasən, rektoru vəzifəyə təyin və vəzifədən azad etmək Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin səlahiyyətidir. Məleykə Abbaszadə də məhz Prezident İlham Əliyevin 19 noyabr 2026-cı il tarixli sərəncamı ilə bu vəzifəyə gətirilib.
Deməli, Emin Əmrullayevin BDU rektorunu vəzifəyə təyin etmək və ya vəzifədən azad etmək səlahiyyəti yoxdur. Bu mənada rektorun birbaşa kadr rəhbəri nazir deyil.
Lakin universitetin nazirliyin tabeliyində olması, nazirliyin təsisçi səlahiyyətlərinin bir hissəsini həyata keçirməsi, fəaliyyətə nəzarət etməsi, hesabatları qəbul etməsi və bir sıra idarəetmə məsələlərində razılıq verməsi rektorla nazirlik arasında ciddi institusional bağlılıq yaradır.
Bu baxımdan Məleykə Abbaszadənin yeni vəzifəsində Emin Əmrullayevin rəhbərlik etdiyi nazirliklə əvvəlkindən fərqli idarəetmə münasibətləri formalaşacaq.
Bir sözlə, DİM-də müstəqil publik hüquqi şəxsin rəhbəri olan Məleykə Abbaszadə indi Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyindəki ölkənin ən böyük ali təhsil müəssisələrindən birinə rəhbərlik edəcək.
Təhsil idarəçiliyində maraqlı sual da elə buradan yaranır: uzun illər fərqli idarəetmə müstəvilərində fəaliyyət göstərmiş iki şəxsin bundan sonrakı iş münasibətləri necə qurulacaq?
A.Qorxmaz
Dərc vaxtına görə
