Maplith rəhbəri: AI agentə şirkəti tanıtmağın beş yolu


Xəbər · Texnologiya 20.11.2026 · 21:51
Maplith-in qurucusu Frederik Riskær Pedersen Forbes-da yazıb ki, AI agentlərin uğursuzluğu modeldə deyil, şirkətin yazılmamış qaydalarında və bir-biri ilə danışmayan sistemlərindədir.
Maplith şirkətinin qurucusu və baş direktoru Frederik Riskær Pedersen Forbes-da AI agentlərin şirkət daxilində işləməsinə hazırlıq haqqında yazı dərc etdirib. O, 16 il beynəlxalq tərcümə şirkətinə rəhbərlik edib və deyir ki, bilik çox vaxt gözlədiyin yerdə olmur.
Pedersen bunu bir müştəri nümunəsi ilə izah edir: onların fayllarını öz sistemlərindən götürüb müştərinin öz formatında qaytarmaq lazım idi, təkrar işlərin isə yalnız bir hissəsini hesaba yazmaq mümkün olurdu. Bu qaydaların heç biri yazılı deyildi — hamısı bir layihə menecerinin yaddaşında saxlanılırdı. Başqa biri standart üsulla işləyib səhv edərdi. Pedersen yazır ki, məhz bu fərdiləşdirmə məhsulun özü idi: iş standart olsaydı, müştəri modeli özü işlədə bilərdi. Ona görə də şirkətin qaydaları heç vaxt standartlaşdırılıb yox olmur — istisnalar çox vaxt müştərinin pul ödədiyi şeydir.
Müəllif deyir ki, AI agentin nəticə verməməsi modelin keyfiyyəti ilə bağlı deyil. Problem ondadır ki, agent hər dəfə sıfırdan başlayır: hansı sistemlərin işlədiyini, onların necə bağlandığını və yazılmamış qaydaları bilmir. Buna görə təxmin edir, mühasibat məlumatlarında isə inamlı təxmin cavabsızlıqdan pisdir.
Pedersen bu ay, agenti biznesə buraxmazdan əvvəl edilə biləcək beş addımı sadalayır. Heç biri yeni alət tələb etmir.
Gündəlik qərarların çoxunu verən üç-dörd nəfərlə iki saatlıq görüş keçirin və soruşun: «Yeni işçi ilk həftəsində sizdən nə soruşardı?» Cavablar yazılmamış qaydalarınızdır — hansı müştəriyə xüsusi şərtlər verilir, geri qaytarma nə vaxt təsdiqlənir, nəyin hesaba yazıla biləcəyi. Hər birini yoxlanıla biləcək qısa cümlə kimi yazın.
İstifadə etdiyiniz hər sistemi və onun hansı məlumat üçün əsas mənbə olduğunu siyahıya alın. İki sistemin eyni şeyi fərqli təsvir etdiyi yerlər tapılacaq: ERP-də «qaytarılıb» müştərinin məhsulu geri göndərdiyini, anbarda isə məhsulun rəfdə olduğunu bildirə bilər. Sistemləri uzlaşdırmaq əvəzinə bu fərqi yazın.
Əksər faydalı cavab iki sistemin birləşməsini tələb edir: onlayn mağazadakı sifariş və mühasibatdakı faktura, yaxud dəstək müraciəti və CRM-dəki müştəri. Onları bağlayan sahəni tapın və əl ilə yoxlayın: 20 təsadüfi sifarişi digər sistemdə axtarın. 19-unu tapsanız, bu bağlantı üzərində qurmaq olar; 12-ni tapsanız, olmaz — agent isə təxmin etdiyini demək olmur.
Fəaliyyətləri dörd səviyyəyə bölün: oxumaq, təklif etmək, təsdiqdən sonra hərəkət etmək və təkbaşına hərəkət etmək. Nəyisə dəyişən bütün əməliyyatlar üçün adlı şəxsin təsdiqi tələb olunsun. Limitləri etimadla deyil, pul və həcm ilə müəyyən edin. Agent eyni hərəkəti yüz dəfə səhvsiz təklif etdikdən sonra onu bir səviyyə yuxarı keçirmək qərarı sizin olmalıdır, agentin yox.
Hər fəaliyyət üçün kimin istədiyini, kimin təsdiqlədiyini, nə baş verdiyini və nə vaxt olduğunu qeyd edin. Bürokratik görünür, amma müştəri, auditor və ya idarə heyəti «bu niyə baş verdi?» soruşanda cavab verməyin yeganə yolu budur. Jurnal olmadan agentə nə vaxt daha çox sərbəstlik verməyin təhlükəsiz olduğunu da bilmək olmur.
Pedersen yekunda qeyd edir ki, bütün bunlar süni intellektlə bağlı deyil. Söhbət insanların beynində və bir-biri ilə əlaqə saxlamayan sistemlərdə yaşayan biliyi əlçatan və etibarlı etməkdir. Bunu edən şirkətlər AI-dan daha çox fayda götürür və əsas işçi məzuniyyətə çıxanda və ya işdən ayrılanda daha az həssas olur. Onun məsləhəti sadədir: kiçik başlayın — bu həftə iki saatlıq görüş keçirin, 10 qayda yazın və bir bağlantını yoxlayın.
Tarixçə
18.11.2026 Okta mühəndisi AI xərclərini ölçmək üçün SQUAD çərçivəsini təklif edir
18.11.2026 Forbes: agentik AI-dan əvvəl lazımsız işi ləğv etmək gərəkdir
18.11.2026 Forbes: agentlərə verilən geniş icazələr 2027-dək insidentlərin əsas səbəbi olacaq
17.11.2026 AI xərcləri 2027-də biznesin gündəmində: maliyyə nəzarəti artır
14.11.2026 Forbes: AI agentlərə insan işçi kimi davamlı qiymətləndirmə lazımdır
13.11.2026 Forbes: veb-saytlar AI agentləri üçün sınaqdan keçirilməlidir
Mənbələr
Forbes
Material AZERBUSINESS redaksiyası tərəfindən dünya və yerli bazarları, açıq mənbələri izləməklə hazırlanıb. İnvestisiya məsləhəti deyil. İstifadə şərtləri