Kombi işləyən evdə də dəm qazı öldürə bilər – Çoxlarının bilmədiyi təhlükə


Qış mövsümünün yaxınlaşması ilə Azərbaycanda mənzillərin isidilməsi məsələsi yenidən aktuallaşıb. Paytaxtda və bölgələrdə minlərlə ailə evini isitmək və isti su ilə təmin etmək üçün kombi sistemlərindən istifadə edir. Bir çox insan kombinin ənənəvi qaz sobalarından daha təhlükəsiz olduğunu düşünür. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, düzgün quraşdırılmayan və texniki baxışdan keçirilməyən kombilər də dəm qazından zəhərlənmə təhlükəsi yarada bilər.
Bəs kombi işləyən evdə dəm qazı necə yaranır? Hansı nasazlıqlar insan həyatı üçün təhlükəlidir? Kombinin yerləşdiyi otaqda yatmaq olarmı və zəhərlənmənin ilk əlamətlərini necə müəyyən etmək mümkündür?
Lent.az mövzunu araşdırıb.
Kombi dəm qazı yarada bilərmi?
Dəm qazı, yəni karbonmonoksid (CO) təbii qaz və digər yanacaqların tam yanmaması nəticəsində əmələ gələn rəngsiz, qoxusuz və son dərəcə zəhərli qazdır.
Mütəxəssislərin izahlarına əsasən, normal işləyən, düzgün quraşdırılmış və yanma məhsullarını təhlükəsiz şəkildə xaric edən kombi sistemində dəm qazının yaşayış sahəsinə daxil olmaması nəzərdə tutulur.
Lakin cihazın yanma sistemində nasazlıq, hava təchizatında problem, tüstü borusunda tıxanma və ya düzgün olmayan quraşdırma dəm qazının yaranmasına və mənzilə sızmasına səbəb ola bilər.
Xüsusilə tüstü qazlarının xaric edilməsi sistemi zədələndikdə təhlükə artır. Bəzi hallarda cihaz işləməyə davam etsə də, yanma məhsulları təhlükəsiz şəkildə kənarlaşdırılmır.
Ən böyük səhv: Kombi işləyirsə, deməli, təhlükəsizdir
Bəzi vətəndaşlar kombinin normal şəkildə suyu isitdiyini və radiatorların qızdığını görərək cihazın tam təhlükəsiz olduğunu düşünürlər.
Halbuki kombinin işləməsi onun bütün təhlükəsizlik sistemlərinin saz vəziyyətdə olduğunu sübut etmir.
Müasir kombilərin bir çoxunda müxtəlif təhlükəsizlik sensorları mövcuddur. Lakin bu sistemlərə tam güvənərək dövri texniki baxışdan imtina etmək düzgün deyil.
Kombinin tüstü borusunun vəziyyəti, qaz birləşmələri, yanma prosesi və havalandırma şəraiti ixtisaslı mütəxəssis tərəfindən yoxlanılmalıdır.
Kombini yataq otağında quraşdırmaq olarmı?
Azərbaycanda bəzi mənzillərdə yer çatışmazlığı səbəbindən kombilər eyvanlarda, mətbəxlərdə və digər qapalı sahələrdə yerləşdirilir.
Lakin kombinin harada quraşdırılmasının mümkün olması onun növündən, istehsalçının tələblərindən və qüvvədə olan texniki normalardan asılıdır.
Xüsusilə yanma üçün havanı otaqdan götürən cihazlarda havalandırma və tüstü qazlarının xaric edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Kombinin özbaşına başqa yerə köçürülməsi, tüstü borusunun dəyişdirilməsi və ya havalandırma dəliklərinin bağlanması təhlükəli nəticələrə gətirib çıxara bilər.
Dəm qazından zəhərlənmənin ilk əlamətləri
Dəm qazı zəhərlənməsinin ən təhlükəli xüsusiyyəti onun hiss edilməməsidir. Bu qazın nə rəngi, nə də qoxusu var.
Zəhərlənmə zamanı baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, halsızlıq, yuxululuq və diqqətin zəifləməsi müşahidə edilə bilər.
Ağır hallarda huşun itirilməsi, ürək və sinir sisteminin zədələnməsi, hətta ölüm baş verə bilər.
Eyni evdə yaşayan bir neçə nəfərdə eyni vaxtda baş ağrısı və halsızlıq yaranırsa, xüsusilə simptomlar evdən çıxanda azalırsa, dəm qazı ehtimalı nəzərə alınmalıdır.
Təhlükədən necə qorunmaq olar?
Mütəxəssislər kombilərin mütəmadi olaraq ixtisaslı texniki personal tərəfindən yoxlanılmasını, tüstü borularının saz saxlanılmasını və havalandırma sistemlərinin bağlanmamasını tövsiyə edirlər.
Evdə dəm qazı detektorunun quraşdırılması əlavə təhlükəsizlik tədbiridir. Adi qaz sızması detektoru ilə dəm qazı detektorunun eyni cihaz olmadığını da nəzərə almaq lazımdır.
Dəm qazından şübhələndikdə dərhal binanı tərk etmək, digər insanları təhlükəsiz yerə çıxarmaq və təcili yardım çağırmaq lazımdır. Təhlükəli mühitə yenidən daxil olmaq olmaz.
Azərbaycanda belə hallarda 112 və ya 103 nömrələri ilə əlaqə saxlamaq mümkündür.
Unutmaq olmaz ki, kombi rahat istilik vasitəsi olsa da, onun təhlükəsizliyi düzgün quraşdırılmasından, istismarından və vaxtında texniki baxışdan keçirilməsindən asılıdır.
1 mənbə
