Azərbaycan–Vyetnam humanitar əməkdaşlığının yeni üfüqləri


Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əlaqələrin dayanıqlılığı təkcə siyasi dialoq və iqtisadi tərəfdaşlıqla deyil, həm də xalqları bir-birinə bağlayan mənəvi, mədəni və elmi-təhsil tellərinin dərinliyi ilə ölçülür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 19 noyabr 2026-cı il tarixində Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi geniş müsahibə iki ölkə arasındakı ənənəvi dostluq münasibətlərinin müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq necə zənginləşdiyini və keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Dövlətimizin başçısının müsahibədə xüsusi vurğuladığı kimi, qarşılıqlı mədəni fəaliyyət təhsil əlaqələrini ahəngdar şəkildə tamamlayır və bu sinerji Azərbaycan ilə Vyetnam arasındakı humanitar əməkdaşlığın əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilmişdir.
Azərbaycan və Vyetnam xalqları arasındakı münasibətlərin təməli onilliklər əvvəl qoyulmuş səmimi dostluq, qarşılıqlı hörmət və həmrəylik prinsiplərinə söykənir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Vyetnam xalqının böyük oğlu Ho Şi Minin əsasını qoyduğu bu tarixi bağlılıq bu gün Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən xarici siyasət kursu sayəsində müasir məzmun kəsb edərək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində inkişaf etdirilir. Hələ sovet dövründə minlərlə vyetnamlı gəncin Azərbaycanda, xüsusilə neft-qaz sənayesi, mühəndislik və texniki elmlər sahəsində ali təhsil alması ölkələrimiz arasında sarsılmaz insan kapitalı körpüsü yaratmışdır. Bu gün Vyetnamın dövlət idarəçiliyində, sənaye sektorunda və elmi mühitində Azərbaycan ali məktəblərinin məzunlarının mühüm yer tutması təhsil əlaqələrinin nə qədər dərin iz buraxdığının bariz göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyev Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibəsində təhsil sahəsində qazanılmış bu zəngin irsin müasir dövrdə daha da genişləndirilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırmışdır. Hazırda Azərbaycanın aparıcı ali təhsil müəssisələri ilə Vyetnam universitetləri arasında birbaşa əlaqələrin qurulması, tələbə və müəllim mübadiləsi proqramlarının icrası, eləcə də ikili diplom layihələrinin təşviqi gənc nəsillərin bir-birini daha yaxından tanımasına xidmət edir. Azərbaycan dövləti tərəfindən xarici tələbələr, o cümlədən Vyetnam vətəndaşları üçün ayrılan təhsil qrantları və təqaüd proqramları gənclərin müasir biliklərə yiyələnməsinə geniş imkanlar açır. Təhsil yalnız peşəkar kadr hazırlığı demək deyil; o, həm də gənclərin dünyagörüşünün formalaşması, fərqli mədəniyyətlərə açıqlıq və xalqlar arasında uzunmüddətli etimad mühitinin yaradılması deməkdir.
Müsahibədə ifadə olunan əsas strateji tezislərdən biri məhz təhsil əlaqələrinin qarşılıqlı mədəni fəaliyyətlə ahəngdar şəkildə tamamlanmasıdır. Həqiqətən də, elmi və akademik biliklər mədəni mübadilə, incəsənət, ədəbiyyat və mənəvi dəyərlərin paylaşılması ilə birləşdikdə daha bütöv və təsirli nəticələr verir. Azərbaycan və Vyetnam qədim tarixə, zəngin mədəni irsə və özünəməxsus adət-ənənələrə malik ölkələrdir. Hər iki xalq milli kimliyinə, tarixi köklərinə və mənəvi dəyərlərinə dərin ehtiramla yanaşır. Bu ortaq mənəvi xüsusiyyətlər ölkələrimiz arasında mədəniyyət günlərinin keçirilməsi, musiqi və rəqs kollektivlərinin qarşılıqlı qastrol səfərləri, rəsm sərgiləri və kino festivallarında iştirak kimi təşəbbüslərin uğurla reallaşmasına zəmin yaradır.
Azərbaycanın zəngin muğam sənəti, xalçaçılıq ənənələri, klassik və müasir ədəbiyyat nümunələri Vyetnam ictimaiyyəti tərəfindən böyük maraqla qarşılandığı kimi, Vyetnamın özünəməxsus mədəniyyəti, incəsənəti və zəngin folkloru da Azərbaycanda rəğbətlə öyrənilir. Qarşılıqlı mədəni tədbirlər coğrafi məsafələri aradan qaldıraraq insanları qəlbən yaxınlaşdırır. Xüsusilə tələbə gənclərin bu mədəni layihələrdə fəal iştirakı təhsil prosesini zənginləşdirir, onlara təhsil aldıqları ölkənin tarixini, dilini və ruhunu dərindən mənimsəmək imkanı verir. Beləliklə, təhsil müəssisələri həm də mədəniyyətlərarası dialoq mərkəzləri funksiyasını yerinə yetirir.
Humanitar sahədə əməkdaşlığın genişlənməsi həm də Heydər Əliyev Fondunun həyata keçirdiyi beynəlxalq layihələrin ruhuna tam uyğundur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə Fond tərəfindən Vyetnamda sosial və təhsil yönümlü layihələrin icrası, məktəb tikintisinə və humanitar təşəbbüslərə göstərilən dəstək iki ölkə arasındakı dostluğun əməli ifadəsidir. Bu kimi humanist addımlar Vyetnam cəmiyyətində Azərbaycana olan səmimi sevgini daha da gücləndirmiş, dövlətlərarası münasibətlərə yüksək mənəvi çalar qatmışdır.
Bu gün qloballaşan dünyada xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın və sülh mədəniyyətinin təşviqi xüsusi aktuallıq daşıyır. Azərbaycan həm Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində, həm də digər beynəlxalq platformalarda Vyetnamla sıx əməkdaşlıq edərək ədalətli beynəlxalq nizamın, mədəni müxtəlifliyin və sivilizasiyalararası dialoqun qorunmasına mühüm töhfələr verir. Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər bir daha təsdiqləyir ki, humanitar diplomatiya Azərbaycanın xarici siyasətinin ayrılmaz və prioritet istiqamətidir. Təhsil və mədəniyyət sahəsində atılan hər bir addım gələcək nəsillərə ötürüləcək etibarlı dostluq mirasının möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan ilə Vyetnam arasında təhsil və mədəniyyət əlaqələrinin bir-birini ahəngdar şəkildə tamamlaması ikitərəfli münasibətlərin hərtərəfli və davamlı inkişafının təminatıdır. Prezident İlham Əliyevin 19 noyabr 2026-cı il tarixli müsahibəsində müəyyən etdiyi hədəflər yaxın gələcəkdə birgə elmi-tədqiqat layihələrinin, gənclər forumlarının, mədəni mübadilə proqramlarının və turizm əlaqələrinin daha da intensivləşəcəyindən xəbər verir. Tarixi dostluq ənənələrinə söykənən və müasir baxışlarla zənginləşən bu tərəfdaşlıq həm Azərbaycan, həm də Vyetnam xalqlarının rifahına, mənəvi yaxınlığına və ortaq gələcəyinə xidmət edən nümunəvi əməkdaşlıq modelidir.
Səbinə Əliyeva
YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi
